Khamis, 12 Jun 2014

KANSER PANGKAL RAHIM / SERVIKS (CANCER OF CERVIX)


Kanser pangkal rahim (serviks)  adalah sejenis kanser yang berlaku dalam sel-sel pangkal rahim 
- bahagian bawah rahim yang bersambung dengan vagina.

 Jangkitan kronik virus human papillomavirus ( HPV)
menyebabkan kebanyakan kes kanser pangkal rahim.


Apabila jangkitan HPV terjadi, sistem imun wanita biasanya
menghapuskan jangkitan dan menghalang virus itu daripada menyebabkan kemudaratan.

Walau bagaimanapun, pada sekumpulan kecil wanita,
jangkitan virus ini bertahan selama bertahun-tahun , yang menyumbang kepada proses yang menyebabkan sesetengah sel di permukaan serviks untuk menjadi sel-sel kanser.

Risiko kanser pangkal rahim boleh dikurangkan dengan menjalani ujian saringan pap smear dan menerima vaksin yang melindungi daripada jangkitan HPV.

Gejala kanser pangkal rahim adalah seperti berikut:


• pendarahan faraj selepas hubungan seks, antara haid atau selepas putus haid
•cecair , keputihan berdarah pada faraj dan berbau yang busuk
• Sakit pelvis atau sakit semasa hubungan kelamin

Faktor-faktor risiko
Faktor-faktor ini boleh meningkatkan risiko kanser pangkal rahim :

• Banyak pasangan seks.
Lebih ramai bilangan pasangan seks, lebih besar risiko dijangkiti HPV dan meningkatkan risiko kanser serviks.

• Aktiviti seksual awal .
Mengadakan hubungan seks pada usia muda meningkatkan risiko HPV.


  Jangkitan kelamin (STD).
Jika anda mempunyai STD lain - seperti chlamydia, gonorea, sifilis atau HIV / AIDS
 - anda mempunyai risiko yang tinggi untuk mendapat HPV.


Sistem imun yang lemah.
Kebanyakan wanita yang dijangkiti HPV tidak pernah mendapat kanser serviks.  
Walau bagaimanapun, jika anda mempunyai jangkitan HPV dan sistem imun anda lemah dengan keadaan kesihatan yang lain, anda mungkin lebih cenderung mendapat kanser serviks.


• Merokok .
Merokok menyebabkan system imun menjadi lemah,
 jangkitan HPV berterusan dan tidak dapat dihapuskan.
Jangkitan HPV yang kronik menyebabkan kanser pangkal rahim.

Saringan untuk kanser pangkal rahim (serviks) termasuk . :




• Ujian Pap .
Semasa ujian Pap ,  - doktor akan menyapu pangkal rahim dengan alat khas dan menghantar sampel ke makmal untuk diperiksa untuk keabnormalan .
Ujian Pap boleh mengesan sel-sel yang tidak normal dalam serviks, termasuk sel-sel kanser dan sel-sel yang menunjukkan perubahan ( displasia ) yang meningkatkan risiko kanser pangkal rahim.

• Ujian DNA HPV.
Jika anda berumur 30 atau lebih, doktor anda juga boleh menggunakan ujian makmal yang dikenali sebagai ujian DNA HPV untuk menentukan sama ada anda telah dijangkiti dengan mana-mana jenis HPV yang paling mungkin menyebabkan kanser pangkal rahim.
Seperti ujian Pap , ujian DNA HPV melibatkan pengumpulan sel-sel dari serviks untuk ujian makmal.

Diagnosis


• Memeriksa serviks anda (kolposkopi)
Pemeriksaan ini dipanggil kolposkopi . 
Pakar gineonkologi  menggunakan alat teleskop khas (kolposkop ) untuk memeriksa serviks. 
Jika pakar gineonkologi dapat  mengenal pasti keabnormalan pada serviks, 
dia boleh mengambil sampel kecil daripada serviks  untuk dianalisis (biopsi).


• Mengambil sampel sel serviks.
Semasa prosedur biopsi , pakar gineonkologi  membuang sampel sel tak normal daripada serviks dengan menggunakan alat biopsi khas.


• Biopsy berbentuk  kon pada pangkal rahim.
Satu biopsi kon (conization atau LLETZ) - dipanggil kerana ia melibatkan mengambil sampel berbentuk kon serviks - membolehkan doktor anda untuk mendapatkan lapisan sel serviks untuk ujian makmal. 
Pakar gineonkologi  boleh menggunakan pisau bedah, laser atau gelung wayar elektrik untuk membuang tisu yang tidak normal.

Tahap Kanser (Staging)

Sekiranya pesakit telah disahkan menghidap kanser serviks , pesakit  akan menjalani ujian lanjut untuk menentukan sejauh mana tahap  (peringkat ) kanser.

Peringkat kanser  adalah faktor utama dalam membuat keputusan mengenai rawatan anda.

Pemeriksaan tahap kanser serviks termasuk:


• Ujian Pengimejan .
Ujian seperti X-ray, scan tomografi berkomputer ( CT), pengimejan magnetik resonans (MRI ) dan tomografi pancaran positron ( PET) membantu pakar gineonkologi  menentukan sama ada kanser tersebut  telah merebak di luar serviks.

Peringkat/Tahap kanser  serviks(pangkal rahim) termasuk:


• Peringkat I. Kanser adalah terhad kepada serviks.
• Peringkat II. Kanser pada peringkat ini termasuk serviks dan faraj tetapi belum merebak ke dinding tepi pelvik atau bahagian bawah vagina.
• Peringkat III. Kanser pada peringkat ini telah dipindahkan di luar serviks ke dinding tepi pelvik atau bahagian bawah vagina.
Peringkat IV. Pada peringkat ini , kanser telah merebak ke organ-organ berhampiran seperti pundi kencing atau rektum , atau ia telah merebak ke kawasan-kawasan badan yang lain , seperti paru-paru , hati atau tulang.

Rawatan dan ubat-ubatan

Rawatan untuk kanser serviks bergantung kepada beberapa faktor, seperti tahap kanser, 
masalah kesihatan yang lain dan pilihan pesakit  tentang rawatan .
Pilihan rawatan boleh termasuk :

• Pembedahan.


Pembedahan untuk mengeluarkan rahim ( hysterectomy) biasanya digunakan untuk merawat peringkat awal barah pangkal rahim .

Histerektomi radikal - pembuangan serviks , rahim , sebahagian daripada faraj dan nodus limfa di pelviks - adalah rawatan pembedahan standard. 
Histerektomi boleh menyembuhkan peringkat awal kanser serviks dan mencegah kanser dari kembali , 
tetapi pembuangan  rahim menjadikan pesakit itu mandul.

• Radiasi.


Terapi radiasi menggunakan tenaga berkuasa tinggi untuk membunuh sel-sel kanser. 
Terapi ini  boleh diberikan secara luaran menggunakan radiasi luaran (external beam) 
atau dalaman ( brachytherapy ) dengan meletakkan peranti dipenuhi dengan bahan radioaktif berhampiran serviks pesakit.
Kedua-dua kaedah terapi radiasi boleh digabungkan.

Terapi radiasi boleh digunakan secara bersendirian, dengan kemoterapi, sebelum pembedahan untuk mengecutkan tumor atau selepas pembedahan untuk membunuh sel-sel kanser yang masih .
Wanita premenopausal boleh berhenti haid akibat daripada terapi radiasi dan mula putus haid.

• Kemoterapi .


Kemoterapi menggunakan ubat untuk membunuh sel-sel kanser.
Ubat kemoterapi , yang boleh digunakan sejenis  atau dalam kombinasi dengan dua jenis ubat,
biasanya disuntik ke dalam salur darah vena.

Dos kemoterapi  yang rendah sering digabungkan dengan terapi radiasi , 
kerana kemoterapi boleh meningkatkan kesan daripada radiasi.

Dos yang lebih tinggi kemoterapi digunakan untuk mengawal kanser serviks tahap yang tinggi yang mungkin tidak boleh diubati.

Ubat kemoterapi tertentu boleh menyebabkan kemandulan dan putus haid awal di kalangan wanita premenopausal .

Pencegahan


Risiko kanser pangkal rahim boleh dikurangkan dengan:
• gunakan kondom setiap kali melakukan hubungan seks
• hubungan kelamin pada umur yang lebih matang
• mempunyai pasangan seks yang lebih sedikit dan terhad
• tidak  merokok
• menerima suntikan  vaksin HPV
• menjalani ujian Pap secara berkala (rutin)


REF.:
Mayo clinic
Patient info uk
ACOG
NHS(UK)


Catat Ulasan